سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن، با تأکید بر ضرورت توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی در صنعت ساختمان، از برنامه این گروه برای طراحی سازوکارهای متناسب با نیازهای بازار مسکن خبر داد و گفت: با توجه به وابستگی تأمین مالی مسکن به بازار پول، باید روش‌های جدیدی برای تأمین منابع مالی پروژه‌های ساختمانی توسعه یابد و گروه سرمایه‌گذاری مسکن در این مسیر به‌دنبال ایفای نقشی پیشرو است.
به گزارش روابط عمومی گروه سرمایه‌گذاری مسکن، همایش معاونان مالی و منابع انسانی شرکت‌های تابعه گروه سرمایه‌گذاری مسکن با محوریت هم‌افزایی، حکمرانی مالی و ارتقای عملکرد، با هدف تقویت انسجام سازمانی و هم‌راستایی در سیاست‌گذاری و اجرا آغاز شد. محسن رستمی، سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن، در سخنرانی آغازین این همایش، با تشریح ضرورت تحول در نگرش به حسابداری و مدیریت مالی، بر نقش راهبردی این حوزه‌ها در بهبود عملکرد شرکت‌ها، مدیریت ریسک و افزایش ارزش‌آفرینی تأکید کرد.
تغییر پارادایم حسابداری؛ از ثبت اطلاعات تا پشتیبانی از تصمیم‌گیری راهبردی
رستمی با اشاره به پیشینه تاریخی حسابداری اظهار کرد: حسابداری در طول تاریخ، از شکل‌های ابتدایی ثبت و نگهداری اطلاعات مالی، به ساختاری تخصصی و اثرگذار در مدیریت بنگاه‌های اقتصادی تبدیل شده است. درک این تحول ضروری است؛ چراکه تعریف و کارکرد حسابداری نیز متناسب با نیازهای جدید سازمان‌ها تغییر کرده و دیگر نمی‌توان آن را صرفاً به ثبت رویدادهای مالی و تهیه صورت‌های مالی محدود کرد.
وی افزود: در برخی سازمان‌ها، واحد مالی همچنان به‌عنوان یک مرکز هزینه و بخشی پشتیبان دیده می‌شود؛ درحالی‌که در رویکردهای نوین، این واحد باید با تحلیل اطلاعات، ارزیابی گزینه‌های پیشرو و ارائه به‌موقع هشدارهای مدیریتی، در تصمیم‌گیری مدیران ارشد و خلق ارزش برای سهامداران نقش‌آفرینی کند.
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن با تأکید بر تغییر رویکرد مدیریتی در این مجموعه تصریح کرد: تفکر حاکم بر گروه سرمایه‌گذاری مسکن، تفکر سنتی و محدود به ثبت و گزارشگری نیست. انتظار می‌رود واحدهای مالی شرکت‌های تابعه با شناخت دقیق شرایط اقتصادی، تحلیل عملکرد و شناسایی فرصت‌ها و مخاطرات، به بازوی تصمیم‌ساز مدیریت تبدیل شوند و در تحقق اهداف اقتصادی شرکت‌ها نقش مؤثرتری ایفا کنند.
آموزش مستمر و انتقال تجربه؛ ضرورت ارتقای عملکرد شرکت‌ها
رستمی با تأکید بر اهمیت یادگیری سازمانی و به‌روزرسانی دانش تخصصی مدیران اظهار داشت: ساختارهای مدیریتی، دانش مالی و علوم انسانی و همچنین بخشنامه‌ها و مقررات، پیوسته در حال تغییر هستند. اگر آموزش مستمر را جدی نگیریم، از تحولات حرفه‌ای و الزامات جدید عقب خواهیم ماند. ازاین‌رو، لازم است آموزش در برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی شرکت‌ها جایگاه مشخصی داشته باشد و منابع موردنیاز آن پیش‌بینی شود.
وی با اشاره به احتمال خروج نیروهای آموزش‌دیده از سازمان افزود: ممکن است پس از سرمایه‌گذاری برای آموزش یک نیروی متخصص، آن فرد مجموعه را ترک کند؛ اما این احتمال نباید مانع تخصیص منابع به آموزش شود. توسعه دانش و توانمندی نیروی انسانی، ضرورتی برای حفظ کیفیت عملکرد و ارتقای ظرفیت تخصصی شرکت‌هاست و باید به‌عنوان بخشی از برنامه‌ریزی سازمانی مورد توجه قرار گیرد.
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن، هم‌افزایی میان شرکت‌های تابعه را از دیگر الزامات توسعه توان تخصصی مجموعه دانست و گفت: این همایش باید آغاز مسیری مستمر براي انتقال تجربه، طرح مسائل و بهره‌گیری از دانش جمعی باشد. شرکت‌ها باید تجربه‌های خود، از جمله تجربه مواجهه با ریسک‌ها و چالش‌ها، را در اختیار یکدیگر قرار دهند تا زمینه استفاده از آموخته‌های مشترک، پیشگیری از تکرار خطاها و بهبود عملکرد فراهم شود.
وی تأکید کرد: هم‌افزایی زمانی اثربخش خواهد بود که به یک ساختار پایدار تبدیل شود؛ ساختاری که در آن دیدگاه‌ها و تجربه‌های شرکت‌ها جمع‌آوری، بررسی و به راهکارهای عملیاتی تبدیل شود. این روند در نهایت به نفع همه شرکت‌های تابعه و کل گروه سرمایه‌گذاری مسکن خواهد بود.
تحلیل مستمر، سناریونویسی اقتصادی و مدیریت ریسک
رستمی با اشاره به ضرورت ارتقای کیفیت تحلیل‌های مالی اظهار کرد: در شرایط متغیر اقتصادی، اتکا به اطلاعات گذشته برای تصمیم‌گیری کافی نیست. شرکت‌ها باید تحولات اقتصاد کلان را به‌صورت مستمر رصد کنند، سناریوهای محتمل را مورد ارزیابی قرار دهند و آثار آن‌ها را بر عملکرد مالی، سودآوری، نقدینگی و پیشرفت پروژه‌ها بسنجند.
وی افزود: تحلیل‌های مالی باید در دوره‌های منظم، به‌ویژه به‌صورت ماهانه، انجام شود و نتایج آن در اختیار مدیران قرار گیرد. شناسایی به‌موقع تغییرات، بررسی علل انحراف از برنامه و ارائه هشدارهای لازم، این امکان را فراهم می‌کند که تصمیم‌های اصلاحی پیش از تبدیل‌شدن مسائل به چالش‌های جدی اتخاذ شوند.
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن با تأکید بر ضرورت شناسایی انواع ریسک‌ها تصریح کرد: ریسک‌های سیستماتیک و غیرسیستماتیک باید از یکدیگر تفکیک و متناسب با ماهیت و میزان اثرگذاری آن‌ها مدیریت شوند. اگرچه حذف همه ریسک‌ها امکان‌پذیر نیست، می‌توان با نظارت مؤثر، تحلیل دقیق و اتخاذ تدابیر مناسب، ریسک‌های قابل‌کنترل و مخاطرات اضافی را کاهش داد و آثار احتمالی سایر ریسک‌ها را در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ کرد.
وی خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود واحد مالی در زمان مناسب، اطلاعات و هشدارهای لازم درباره مخاطرات پیش‌روی شرکت را به مدیریت ارائه کند. نقش این واحد نباید به گزارش آنچه اتفاق افتاده است محدود بماند؛ بلکه باید به شناسایی آنچه ممکن است اتفاق بیفتد و فراهم‌کردن زمینه تصمیم‌گیری پیش‌دستانه نیز کمک کند.
ارزیابی پروژه‌ها باید فراتر از ارقام ثبت‌شده در صورت‌های مالی باشد
رستمی با اشاره به ضرورت ارزیابی دقیق اقتصادی پروژه‌ها گفت: یکی از موضوعات مهم در مدیریت مالی، تمایز میان سود حسابداری و سود اقتصادی است. ممکن است یک پروژه در گزارش‌های حسابداری سودآور به نظر برسد، اما با درنظرگرفتن هزینه فرصت سرمایه، هزینه تأمین مالی، جریان‌های نقدی و سایر عوامل اقتصادی، بازدهی مورد انتظار را محقق نکند.
وی افزود: ارزیابی پروژه‌ها باید فراتر از ارقام ثبت‌شده در صورت‌های مالی انجام شود. بررسی جریان نقدی، زمان‌بندی دریافت‌ها و پرداخت‌ها، هزینه منابع مالی و بازده واقعی سرمایه‌گذاری، از جمله مواردی است که باید در تحلیل اقتصادی پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد تا تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای تصویری دقیق‌تر از عملکرد و چشم‌انداز اقتصادی صورت پذیرد.
ارزیابی پروژه‌ها باید فراتر از ارقام ثبت‌شده در صورت‌های مالی باشد
رستمی با اشاره به ضرورت ارزیابی دقیق اقتصادی پروژه‌ها گفت: یکی از موضوعات مهم در مدیریت مالی، تمایز میان سود حسابداری و سود اقتصادی است. ممکن است یک پروژه در گزارش‌های حسابداری سودآور به نظر برسد، اما با درنظرگرفتن هزینه فرصت سرمایه، هزینه تأمین مالی، جریان‌های نقدی و سایر عوامل اقتصادی، بازدهی مورد انتظار را محقق نکند.
وی افزود: ارزیابی پروژه‌ها باید فراتر از ارقام ثبت‌شده در صورت‌های مالی انجام شود. بررسی جریان نقدی، زمان‌بندی دریافت‌ها و پرداخت‌ها، هزینه منابع مالی و بازده واقعی سرمایه‌گذاری، از جمله مواردی است که باید در تحلیل اقتصادی پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد تا تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای تصویری دقیق‌تر از عملکرد و چشم‌انداز اقتصادی صورت پذیرد.
انضباط نقدینگی و بازنگری مستمر بودجه‌ها
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن با تأکید بر اهمیت مدیریت نقدینگی اظهار داشت: تخصیص منابع مالی به شرکت‌ها و پروژه‌ها باید بر اساس برنامه‌ریزی مشخص، نیاز واقعی و جدول زمانی روشن انجام شود. لازم است پیش از تخصیص منابع، زمان و میزان نیاز به نقدینگی، برنامه مصرف آن و آثار آن بر وضعیت مالی شرکت به‌دقت بررسی شود.
وی با اشاره به نقش بودجه در هدایت عملکرد شرکت‌ها افزود: بودجه باید ابزاری پویا برای مدیریت و تصمیم‌گیری باشد، نه سندی ثابت که صرفاً در ابتدای سال تدوین شود. هرگونه انحراف مثبت یا منفی از بودجه باید تحلیل شود تا مشخص شود چه عواملی در شکل‌گیری آن نقش داشته‌اند و چه اقداماتی برای اصلاح مسیر ضروری است.
رستمی تصریح کرد: اگر قرار است شرکتی به سود بیشتری دست پیدا کند، این هدف باید در برنامه‌ها و پیش‌بینی‌های آن منعکس شود و منابع، اقدامات و الزامات تحقق آن نیز مشخص باشد. به همین ترتیب، در صورت تغییر شرایط اقتصادی یا عملیاتی، پیش‌بینی‌ها و برنامه‌های مالی باید متناسب با شرایط جدید بازنگری شوند. تحلیل ماهانه عملکرد و اصلاح به‌موقع بودجه، امکان مدیریت بهتر منابع و تصمیم‌گیری دقیق‌تر را فراهم می‌کند.
طراحی ابزارهای نوین تأمین مالی برای بخش مسکن
رستمی با اشاره به چالش‌های تأمین مالی در صنعت ساختمان اظهار کرد: بازار مسکن در حوزه تأمین مالی همچنان وابستگی قابل‌توجهی به بازار پول دارد و توسعه ابزارهای متناسب با ویژگی‌های این بازار، یکی از نیازهای مهم صنعت ساختمان است.
وی افزود: باید برای تأمین مالی پروژه‌های مسکونی و ساختمانی، راهکارها و سازوکارهایی متناسب با ماهیت این فعالیت‌ها طراحی شود؛ راهکارهایی که بتوانند ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای سرمایه‌گذاری، زمینه تنوع‌بخشی به منابع مالی و استفاده کارآمدتر از ظرفیت‌های موجود را فراهم کنند.
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن تأکید کرد: گروه سرمایه‌گذاری مسکن به‌دنبال بررسی و توسعه این مسیر است و می‌تواند با اتکا به تجربه فعالیت در صنعت ساختمان، ظرفیت شرکت‌های تابعه و شناخت نیازهای بازار، در طراحی و به‌کارگیری روش‌های نوین تأمین مالی نقش پیشرو داشته باشد.
ضرورت بازنگری در نظام‌های ارزیابی عملکرد
رستمی با اشاره به ضرورت بازنگری در نظام‌های ارزیابی عملکرد گفت: نظام ارزیابی عملکرد باید به‌گونه‌ای طراحی شود که ضمن توجه به نتایج و شاخص‌های عملکردی، شایستگی‌های حرفه‌ای، کیفیت تصمیم‌گیری، میزان تحقق اهداف و توانایی مدیریت منابع را نیز در نظر بگیرد.
وی همچنین بر اهمیت استقرار کنترل‌های داخلی و پایبندی به استانداردهای حرفه‌ای تأکید کرد و گفت: رعایت استانداردها و تقویت سازوکارهای نظارتی باید به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیندهای مدیریتی شرکت‌ها تبدیل شود. در این زمینه، آشنایی با چارچوب‌های معتبر کنترل داخلی، از جمله چارچوب کوزو (COSO)، می‌تواند به شناسایی و ارزیابی ریسک‌ها، بهبود کنترل فرآیندها و افزایش قابلیت اتکای اطلاعات مالی کمک کند.
وی افزود: کنترل‌های داخلی زمانی اثربخش خواهند بود که در فرآیندهای واقعی شرکت‌ها استقرار یابند و به‌صورت مستمر پایش شوند. هدف، صرفاً تدوین دستورالعمل یا رعایت شکلی استانداردها نیست؛ بلکه باید اطمینان حاصل شود که سازوکارهای کنترل و نظارت، به کاهش مخاطرات، ارتقای شفافیت و بهبود کیفیت تصمیم‌گیری منجر می‌شوند.
هوش مصنوعی و تحول ابزارهای مدیریت مالی
سرپرست گروه سرمایه‌گذاری مسکن با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین در حوزه مدیریت اظهار داشت: هوش مصنوعی به‌سرعت در حال ورود به ابزارها و فرآیندهای مختلف کسب‌وکار است و حوزه مالی نیز نمی‌تواند از این تحول فاصله بگیرد. استفاده هدفمند از این فناوری‌ها می‌تواند ظرفیت تحلیل داده‌ها، پیش‌بینی روندها، شناسایی انحرافات و کنترل فرآیندهای مالی را افزایش دهد.
وی تأکید کرد: لازم است شرکت‌های تابعه، متناسب با نیازها و امکانات خود، ظرفیت‌های فناوری و ابزارهای هوشمند را شناسایی و در فرآیندهای کاری به‌کار گیرند. حرکت به‌سوی مدیریت داده‌محور، در کنار تقویت دانش تخصصی مدیران، می‌تواند سرعت و دقت تحلیل‌ها را افزایش دهد و زمینه تصمیم‌گیری مؤثرتر را فراهم کند.
گام نخست گروه سرمایه‌گذاری مسکن برای هم‌افزایی میان شرکت‌های تابعه
رستمی در پایان، هم‌افزایی میان شرکت‌های تابعه را یکی از اهداف مهم این همایش دانست و اظهار کرد: این رویداد باید نقطه آغاز شکل‌گیری ساختاری مستمر برای همکاری، تبادل دانش، هماهنگی در سیاست‌گذاری و انتقال تجربیات میان شرکت‌ها باشد. استمرار این تعاملات می‌تواند به شناسایی مسائل مشترک، ارائه راهکارهای هماهنگ و ارتقای کیفیت عملکرد در سطح گروه کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی آن است که ظرفیت‌های تخصصی و تجربیات موجود در شرکت‌های تابعه در کنار یکدیگر قرار گیرند و به پشتوانه‌ای برای تصمیم‌گیری بهتر، مدیریت کارآمدتر منابع، کنترل ریسک‌ها و خلق ارزش پایدار تبدیل شوند. تحقق این هدف نیازمند مشارکت فعال شرکت‌ها، استمرار آموزش، پایش عملکرد و پیگیری عملیاتی راهکارهای مشترک است؛ مسیری که گروه سرمایه‌گذاری مسکن با برگزاری این همایش درصدد تقویت و توسعه آن است.